aktualnościzdjęciaRada Regionalna SIPmultimedialne archiwumwładzeOferta wycieczkiProgram Adaptacyjność sukces przedsiębiorstwa
Czwartek, 22 czerwca 2017
Imieniny: Pauliny, Sabiny, Tomasza
CZY EMERTY MOŻE PEŁNIĆ FUNKCJE ZWIĄZKOWE?
Gdańsk, dnia 25 sierpnia 2016 r.
Opinia prawna w przedmiocie prowadzenia działalności związkowej na terenie zakładu przez osoby nie-będące pracownikami przedsiębiorcy
 
    W związku z pytaniem prawnym skierowanym do Zespołu Prawnego KK NSZZ „Solidarność” w dniu 16 sierpnia 2016 r. informuję co następuje. W świetle art. 12 Konstytucji Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych. Uszczegółowienie zasad szeroko rozumianych wolności związ-kowych znajduje się w ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 167). W szczególności jednak to umowy międzynarodowe czyli między innymi konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy wpływają na kształt i interpretację krajowych przepisów. Konwencje należą do międzynarodowych źródeł prawa pracy (tak. prof. L. Florek, (w:) praca zbiorowa (red.:) L. Florek, Źródła prawa pracy, Warszawa 2000, s. 62). Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. ratyfikowa-ne umowy międzynarodowe, dlatego prawnie skuteczne jest powoływanie się wprost na kon-wencję jako umowę międzynarodową obowiązującą w krajowym porządku prawnym. Ratyfikacja jest wyrazem zgody państwa na związanie się umową i oznacza, że staje się ona wiążą-cym prawem międzynarodowym, którego Polska przestrzega, zgodnie z art. 9 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, w omawianym stanie faktycznym zaistniałym z ZSM Polmo SA, należy powołać treść konwencji nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy (dalej: MOP) dotyczącej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznania im ułatwień. Stanowi ona w art. 2 że „W przedsiębiorstwie będą przyznane przedstawicielom pra-cowników takie ułatwienia, które umożliwią im szybkie i skuteczne wykonywanie ich funkcji”. Z kolei w zaleceniu do tej konwencji nr 143 MOP o tej samej nazwie stwierdza się m.in., że przedstawiciele pracowników powinni mieć dostęp do wszystkich miejsc pracy w przedsiębiorstwie, jeżeli dostęp do tych miejsc jest im potrzebny do wykonywania funkcji przedstawicielskich. Z przywołanych przepisów wynika ponadto, że kierownictwo przedsię-biorstwa powinno także zezwolić przedstawicielom pracowników, działającym w imieniu związków zawodowych, na rozprowadzanie wśród pracowników przedsiębiorstwa biulety-nów informacyjnych, broszur, publikacji i innych dokumentów związku.
 
    Co więcej, sposób interpretacji przepisów MOP wskazują wnioski i zalecenia Komitetu Wolności Związkowej (zob.: Przegląd podjętych decyzji i wprowadzonych zasad przez Komitet Wolności Związkowych Rady Administracyjnej Międzynarodowego Biura Pracy, Genewa 2006, dostępny na www.solidarnosc.org.pl). Przedstawiane przez tenże międzynarodowy or-gan kontrolny rekomendacje wskazują m.in. iż: „Komitet zwraca uwagę rządów na zasadę, że przedstawiciele pracowników powinni korzystać z takich udogodnień, jakie są konieczne do właściwego sprawowania ich funkcji, włącznie z możliwością wejścia do zakładów pracy (pkt 1102. Przeglądu z 2006 r.)”. Oraz że „Przedstawiciele związku zawodowego niezatrudnieni w zakładzie, w którym zatrudnieni są członkowie ich związku, powinni mieć możliwość wstępu do tego zakładu (pkt 1105 Przeglądu z 2006 r.).
 
    Z powyższego jednoznacznie wynika, iż teren zakładu pracy jest miejscem do którego dostęp przedstawicieli związkowych (pracowników i osób niezatrudnionych w zakładzie) nie może być zakazany gdyż ewentualny zakaz wstępu na teren zakładu naruszy gwarantowaną przepisami międzynarodowymi wolność związkową. Jednakże nie bez znaczenia dla omawianej sprawy ma fakt prowadzenia działalności związkowej na terenie hali produkcyjnej zakładu. Hala produkcyjna taka jest miejscem szczególnym ze względu na konieczność zachowania bezpieczeństwa pracy. Czym innym jest prowadzenie działalności związkowej w zakładzie w miejscach takich jak pomieszczenie organizacji związkowej, ogólnodostępne hole, miejsca od-poczynku, parkingi czy pomieszczenia biurowe, a czym innym prowadzenie tej działalności w hali produkcyjnej. O ile zastrzeżeń nie wzbudza wstęp do zakładu pracy przewodniczącego organizacji związkowej niezatrudnionego już w tym zakładzie, to prowadzenie działalności związkowej w hali produkcyjnej, nawet przez zatrudnionych w zakładzie pracowników-działaczy związkowych, powinien odbywać wedle pewnych uzgodnionych zasad. W celu uszczegółowienia ewentualnych zasad działalności związkowej w miejscach o podwyższonym stopniu bezpieczeństwa, należałoby podjąć z pracodawcą negocjacje porozumienia o współ-pracy określającego te zasady.
 
dr Ewa Podgórska-Rakiel Starszy specjalista Zespół Prawny -Komisja Krajowa NSZZ Solidarność
Z poważaniem dr Ewa Podgórska-Rakiel Starszy specjalista Zespół Prawny - Komisja Krajowa NSZZ Solidarność tel.:(058)308-42-95 fax.:(058)308-43-31 tel kom.: 501-554-674
więcej »